Zbornik radova

NAČELO SUPSIDIJARNOSTI I NjEGOVA PRIMENA U PRAVU EVROPSKE UNIJE

Ceo text rada:

Preuzimanje rada u pdf formatu

Zbornik radova Pravnog fakulteta, Novi Sad

2018, vol. LII, br. 3, str. 977–990

jezik rada: srpski

Originalni naučni rad

udk: 351.942:061.1EU

doi: 10.5937/zrpfns52-19530

Autori:


Dr Zoran R. Radivojević, redovni profesor

Univerzitet u Nišu

Pravni fakultet u Nišu

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.


Dr Vesna P. Knežević Predić, redovni profesor

Univerzitet u Beogradu

Fakultet političkih nauka u Beogradu

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Sažetak:

Načelo supsidijarnosti izražava ideju da se višem nivou ili široj zajednici prepušta samo ono što se može bolje i efikasnije ostvariti nego na nižem nivou vlasti. Preuzeto iz ustavnog prava pojedinih država članica, ovo načelo ušlo je bez izričitog pominjanja u primarno pravo Evropskih zajednica kao rukovodni princip u oblasti zaštite životne sredine. Sa osnivanjem Evropske unije načelo supsidijarnosti je doživelo značajan razvoj postajući kako politički princip njene organizacije, tako i rukovodeće načelo u vršenju ovlašćenja koja nemaju isključivi karakter. Lisabonski ugovor zadržava supsidijarnost u oba ova vida, ali proširuje domen njene primene na sve oblasti delovanja Evropske unije, uključujući bivši drugi i treći stub. U isto vreme uspostavljaju se mehanizmi koji omogućavaju implementaciju i stalni nadzor nad primenom načela supsidijarnosti u postupku usvajanja zakonskih akata. Radi se zapravo o mehanizmu koji obezbeđuje ex ante kontrolu, odnosno sistem ranog upozoravanja u koji su uključeni nacionalni parlamenti država članica. S druge strane, pravosudnu ili ex post kontrolu vrši Sud pravde u postupku ocene zakonitosti legislativnih akata povodom podnetih tužbi za poništaj zbog povrede načela supsidijarnosti. Kao ovlašćeni tužioci u ovom postupku, pored država članica, pojavljuju se nacionalni parlamenti, njihovi domovi ili Komitet regiona.

Ključne reči:

supsidijarnost, Evropska unija, Lisabonski ugovor, sistem ranog upozoravanja, pravosudna kontrola

Pretraga