Zbornik radova

POJAVNI OBLICI KORUPCIJE U SREDNJEM VEKU

Ceo text rada:

Preuzimanje rada u pdf formatu

Zbornik radova Pravnog fakulteta, Novi Sad

2012, vol. XLVI, br. 4, str. 277–290

jezik rada: srpski

Originalni naučni rad

udk: 340.132:343

doi: 10.5937/zrpfns46-3292

Autor:

Dr Nataša Deretić, docent

Univerzitet u Novom Sadu

Pravni fakultet u Novom Sadu

Sažetak:

Ovaj rad je nastavak priče o korupciji kao društveno-štetnoj pojavi koju poznaju sva društva: od Starog, Srednjeg do Novog veka.2 Iako je pojam korupcije tokom istorije menjao značenje, suština je ostala ista: od zloupotrebe i kvarenja vlasti do podmićivanja, odnosno potkupljivanja radi određene koristi. Osvrnućemo se na pojavne oblike korupcije u Srednjem veku, koji se poklapa sa feudalnom društveno ekonomskom formacijom; ista je postojala kao zapadnoevropska varijanta i kao vizantijski tip feudalnog društva. Osnovu srednjovekovnog društvenog uređenja u varvarskim državama, čini zemljišni posed – feud, i pronija u Vizantiji, koje je feudalni gospodar davao vazalu na uživanje, upravljanje, ali ne i na samostalno raspolaganje. Feudalni gospodar (sizeren) davanjem zemljišnog poseda – pronije i feuda, pronijaru i vazalu, u neku ruku ''kupuje'' njihovu ličnu odanost (vernost), što povlači i ostale oblike podmićivanja, odnosno potkupljivanja radi neke koristi.
Pojavi korupcije posebno pogoduje hijerarhijski uređen razgranat birokratsko- činovnički aparat u srednjovekovnim državama. Iako je u Vizantiji najviša birokratija bila plaćena za svoj posao, vremenom će njihova samovolja, podmitljivost, grubost i nestručnost, imati za posledicu jačanje korupcije. U varvarskim srednjovekovnim državama, veliki uticaj na kralja imaju njegove vojskovođe (vojvode) i pratioci, koji su često radi svoje koristoljubivosti zloupotrebljavali beneficije koje im je kralj podario.

Ključne reči:

Sizeren, vazal, kmet, kupovina lične odanosti, koristoljubivost

 

Pretraga